Verdragen, ontwapening, vredesbeweging

De Sovjet bewapening op oorlogssterkte kon alleen betaald worden dankzij de Duitse herstelbetalingen (feitelijk totale uitplundering van de Oost Duitse bezettingszone).

Na de dood van Stalin in 1953 kwam Chroetchov aan de macht.
Het onbetaalbare grote Sovjet leger werd ingekrompen.
Tegelijkertijd streeft hij naar technologische verbetering.
Dat lukt: het Sovjet leger krijgt een voorsprong in de ontwikkeling van tanks en artillerie, maar ook in ruimtevaart, vliegtuigen en nucleaire wapens.

De Amerikanen moeten alles in het werk stellen om de achterstand in te halen.
Zo ontstond in Europa een overkill aan wapens. Nieuwe wapens werden ingevoerd, maar ook de oude bleven nog in gebruik of in reserve. Dit gold vooral voor nucleaire wapens.
Met wat er beschikbaar was kon de wereld meer dan twee keer totaal worden vernietigd.
Dat was de waanzin van de Koude Oorlog, door Kubrick zo
treffend in beeld gebracht in zijn film Dr. Strangelove.

In het Westen ontstond een spontane vredesbeweging: het ‘ban de bom’ teken werd door menigeen gedragen. Geleidelijk gingen de geheime diensten van het Warschau Pact steeds meer sturing geven aan deze bewegingen.
Vooral de Oost-Duitse Stasi was hierin actief.
Achteraf bleek dit een tweesnijdend zwaard, want de wens om
vrede wortelde ook in de DDR.

Niet de vredesbewegingen brachten de ontwapening. Het waren de wapenverdragen als SALT en het Verdrag van Wenen, die hier hun werk deden.
Dit kon alleen maar worden bereikt doordat de Amerikaanse president Reagan het machtsevenwicht herstelde.
Daarmee was de hoop op een snelle overrompeling voor de Sovjets van de baan.

Economie, politiek, Afghanistan, Solidarnoce, tanks op straat, Gorbatschow, Yazov, Jeltsin, een doodzieke Honnecker, de ruimtevaarder/laatste Partijvoorzitter Jahn: een wervelwind aan ontwikkelingen, die eindigde met de val van de Sovjet Unie en het
uiteenvallen van het Warschau Pact.

Eindelijk was er vrede in Europa, met een ongedeeld Duitsland.
Lang duurde het niet: de Balkan oorlog bracht veel bloed en verdriet.
Terrorisme en geloofstegenstellingen lijken naar nieuwe donkere tijden te leiden.